Yoo

Cân bằng phản ứng C6H6 + HNO3 = H2O + C6H5NO2 (và phương trình C6H6 + CH3Cl = C6H5CH3 + HCl)

Benzen là một hydrocarbon hữu cơ, thơm, mạch hở đơn giản nhất trong dãy đồng đẳng của hydrocarbon thơm với công thức hóa học là C6H6, phân tử khối là 78g/mol. Benzen có khối lượng riêng là 0.8786 g/cm3, nhiệt độ nóng chảy là 5.5 °C, nhiệt độ sôi là 80,1 °C. Benzen có trong thành phần tự nhiên của dầu mỏ và nó là một hóa chất dầu cơ bản. Ở trạng thái bình thường benzen tồn tại ở dạng lỏng không màu, có mùi thơm như xăng và dễ cháy. Benzen không tan trong nước nhưng tan nhiều trong các hợp chất hữu cơ khác. Bản thân nó cũng là dung môi hòa tan nhiều chất như lưu huỳnh, brom, iot, cao su, chất béo… Benzen có độc tính và là tác nhân gây ung thư tự nhiên. Nó thường được dùng làm tiền chất để sản xuất ra các chất có cấu trúc phức tạp hơn.

Về cấu tạo thì benzen có 6 phân tử cacbon cùng nằm trên một mặt phẳng phân tử cách nhau một góc liên kết 120 độ tạo thành một lục giác đều.

Về tính chất hóa học thì benzen mang tính chất đặc trưng của hidrocacbon thơm là dễ dàng tham gia phản ứng thế, khó tham gia phản ứng cộng và bền với các chất oxy hóa.

Benzen có phản ứng cộng khi ở điều kiện đun nóng có chất xúc là niken hoặc bạch kim với khí hidro tạo ra xicloankan. Trong điều kiện có ánh sáng benzen kết hợp với khí clo tạo ra C6H6Cl6 – đây được gọi là thuốc trừ sâu 3 số 6 hay thuốc trừ sâu 6-6-6 là một thuốc trừ sâu hoạt tính rất mạnh và đã bị cấm .

Benzen có phản ứng thế electrophyl với halogen khi có mặt bột sắt tạo ra brombenzen và khí hidro brommua. Benzen tác dụng với hỗn hợp axit HNO3 và H2SO4 tạo ra nitrobenzen.

Benzen có phản ứng Friedel-Crafts khi có mặt xúc tác là axit Lewis(AlCl3) sẽ tác dụng với methylclorua tạo ra toluen.

Để điều chế benzen có nhiều cách khác nhau như chưng cất dầu mỏ, nhựa than đá, từ các hydrocarbon mạch thẳng dài hay bằng phản ứng trùng hợp axetilen.

Hiện nay benzen được dùng rất nhiều trong sản xuất công nghiệp hóa hữu cơ như để sản xuất stiren làm polymer, sản xuất cumen để tạo axetol và phenol, sản xuất ra cyclohexan để tổng hợp nilong, làm dung môi trong công nghệ in ấn, nhiếp ảnh, dùng để tổng hợp dược phẩm, phẩm nhuộm, sơn, thuốc nổ…

Benzen có mặt trong các thành phần để tổng hợp ra nhựa, cao su, nilong, các loại sợi tổng hợp, các chế phẩm sơn, thuốc nhuộm, in ấn, hóa chất nhiếp ảnh hay thuốc diệt côn trùng… Benzen dù có mùi thơm nhưng có độc tính mạnh. Trong tự nhiên thì benzen được sinh từ các vụ núi lửa phum trào, các đám cháy rừng, và là một thành phần tự nhiên có trong dầu mỏ và khói xe, đặc biệt là khói thuốc lá. Nếu như hít phải hay nuốt thì sẽ gây nôn ói, tức ngực, khó thở, choáng váng, hôn mê. Nếu như nhiễm phải benzen từ khói thuốc, khói xe cộ, ăn những thực phẩm có nhiễm benzen hay các tác nhân có benzen khác như dung môi nhiếp ảnh, xăng dầu, mực in ấn trong thời gian dài sẽ gây kích ứng da, mắt, suy giảm hồng cầu, giảm miễn dịch và nguy hiểm nhất có thể gây vô sinh, ung thư.

Một số phản ứng của C6H6:

C6H6 + HNO3 = H2O + C6H5NO2

C6H6 + CH3Cl = C6H5CH3 + HCl

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.